Voorste kruisband reconstructie
Kijkoperatie kruisband
Functie van de voorste kruisband
anterieure translatie van het onderbeen beperken(tibia)- mediale en laterale stabiliteit
- endorotatie
- flexie-extensie
- proprioceptie
Functie van de meniscus
transmissie van de krachten - stabiliteit
- absorptie van de schokken
- voeding en glijding van het gewricht
Letsel van de kruisband
sport - verhoogde activiteiten
- betere diagnose en behandelingstechnieken
- vluggere revalidatie
- hogere verwachtingen
De voorste kruisband is een stevige band in het centrum van de knie waarvan het ene uiteinde aan het bovenbeen en het andere uiteinde aan het onderbeen vastzit. De naam zegt het al, de voorste kruisband loopt niet recht naar beneden maar gekruist. De voorste kruisband voorkomt dat het onderbeen ten opzichte van het bovenbeen naar voren verschuift. Door een ongeval (vaak een rotatie van de knie) kan de kruisbanden doorscheuren. Men spreekt dan van een voorste kruisbandruptuur of voorste kruisbandinstabiliteit (gescheurde kruisband).
Een kapotte voorste kruisband is meestal het gevolg van een sportletsel. Dit kan bijvoorbeeld optreden tijdens voetbal wanneer een schotpoging met de binnenzijde van de voet wordt geblokkeerd door de tegenstander of tijdens skiën wanneer bij het vallen de binding niet loskomt. Naast beschadiging van de voorste kruisband kan ook beschadiging van de mediale band en van de laterale (mediale) meniscus optreden.
Door het scheuren van de voorste kruisband ontstaat er meestal een bloeding in de knie waardoor de knie binnen enkele uren dik en pijnlijk wordt. Op het moment dat de kruisband scheurt wordt in 80% van de gevallen door de patiënt een “knap” gehoord. De knie kan soms niet meer worden gestrekt en de patiënt kan nauwelijks meer op zijn bezeerde been lopen. Nadien verdwijnt deze pijn en kan de patiënt zijn knie weer voorzichtig belasten.
Door het scheuren van de voorste kruisband ontstaat er meestal een bloeding in de knie waardoor de knie binnen enkele uren dik en pijnlijk wordt. Op het moment dat de kruisband scheurt wordt in 80% van de gevallen door de patiënt een “knap” gehoord. De knie kan soms niet meer worden gestrekt en de patiënt kan nauwelijks meer op zijn bezeerde been lopen. Nadien verdwijnt deze pijn en kan patiënt zijn knie weer voorzichtig belasten.
Klinisch onderzoek voor kruisband operatie
- Anamnese
- Testen (Ant.Drawer, Lachman, Pivot Shift)
- RX, CT, NMR
- Arthroscopie
De arts zal u vragen in welk tijdsbestek de knie dik is geworden. Is dit binnen enkele uren het geval dan is er zeer waarschijnlijk bloed in de knie aanwezig. Wanneer er bloed in de knie aanwezig is, is de knie te pijnlijk om goed te onderzoeken. De arts zal met behulp van een naald en een spuit het bloed uit de knie verwijderen en vervolgens de knie onderzoeken. Hij zal u vragen op de rug te gaan liggen en de knie licht te buigen. Vervolgens zal hij het onderbeen ten opzichte van het bovenbeen naar voren proberen te trekken. Wanneer dit mogelijk is dan is er sprake van een kapotte voorste kruisband. Hierna zal hij röntgenfoto’s laten maken van de knie om een eventuele botbreuk uit te sluiten. Is er sprake van bloed in de knie na een sportletsel dan betekend dit in 80% van de gevallen dat er sprake is van een kapotte voorste kruisband. Bij een paar procent is er sprake van een botbreuk en in de overige gevallen is er sprake van een kapselscheur.
Behandeling gescheurde kruisband
- Conservatief met Kine (spierversterkende oefeningen) bij oudere patienten
- Operatief: er zijn verschillende technieken. Meestal wordt een intra-articulair herstel uitgevoerd waarbij de kruisband met een kijkoperatie wordt vervangen door een peesgreffe. Vaak nemen we pezen van de patiënt zelf om deze greffe te maken, maar soms wordt beroep gedaan op de weefselband.
De meeste mensen met een gescheurde voorste kruisband (VKB) die nog willen sporten, komen in aanmerking voor een kruisband operatie. Zeker als ze jong zijn, wordt een nieuwe VKB aangeraden, aangezien na verloop van jaren de instabiliteit ook in het dagelijkse leven kan toenemen. Bij een ev. instabiliteit (doorzakken van de knie) kan er een ernstige beschadiging van menisci of kraakbeen optreden.
Vaak wordt er vooraf een arthroscopie (kijkoperatie) voorgesteld om een bilan op te maken van de schade: kruisband, meniscus, kraakbeen, collaterale banden.
Tegenwoordig wordt een kruisband meestal hersteld door middel van één of twee pezen van de kniebuigers (hamstrings). Deze hamstrings (semitendinosus en gracilis) worden dubbel of zelfs driedubbel ingebracht en vastgemaakt met resorbeerbare pinnen of schroeven, ofwel met een metalen plaatje, metalen schroeven of krammen.
Na de operatie
- eerste 2 dagen passieve mobilisaties
- een 3-tal dagen verblijf in het ziekenhuis
- hoogstand van het been
- ijs applicaties (3x daags / 20 min)
- eerste 2 weken krukken met gedeeltelijk steunen
- brace gedurende 4 á 6 weken
- fietsen (hometrainer) na 2 weken
De eerste dagen na de operatie wordt geprobeerd de knie weer tot ongeveer 90° te buigen en voldoende te strekken. De voorste kruisband is het over het algemeen niet erg pijnlijk maar de eerste dagen kan de patiënt eventueel medicijnen tegen de pijn krijgen. Na de operatie duurt het ongeveer 12 weken voordat de pees vastgegroeid is in het bot.
Kine
- mobilisatie van de knie en knieschijf
- extensie-posturen (bv. voet op de stoel en gewicht van 3 kg op de knie, geen hyperextensie)
- fietsen
- zwemmen (geen schoolslag tot 12 weken)
- gesloten keten oefeningen, geen open keten oefeningen tot 12 weken
- proprioceptie-oefeningen vanaf 4 maanden
- progressief lopen hervatten
Risico's van een operatie
Sommige patiënten hebben last van een raar gevoel naast het litteken. Er kan pijn aan de voorzijde van de knie optreden als gevolg van een relatieve overbelasting van het gewricht tussen knieschijf en bovenbeen of van de knieschijfpees. Deze klachten zijn met oefentherapie in de regel goed te verhelpen. In een enkel geval wordt de knie stijf en kan niet meer goed gebogen of gestrekt worden. Dit is een gevolg van littekenweefsel in de knie. Dit littekenweefsel moet met een kijkoperatie worden verwijderd. De kans op een wondinfectie of trombose is aanwezig maar erg klein. Wanneer de knie rood of pijnlijk wordt of als de wond gaat lekken dan moet men contact opnemen met de arts. Er is mogelijk sprake van een infectie. Ditzelfde geldt wanneer u na de operatie een pijnlijke kuit krijgt. Er is dan een kans op een flebitis.
Wat kan de patiënt na een operatie weer doen?
Na vier tot zes weken kan de patiënt weer lopen zonder krukken en mag gaan fietsen en autorijden. Nadat de ingeplante pees is ingebracht, wordt deze omgezet in gewrichtsband-weefsel. Dit proces duurt ongeveer zes maanden. De patiënt mag na zes maanden weer zijn sporten hervatten. Lichte lichamelijke werkzaamheden kunnen na zes weken en zwaardere werkzaamheden na twaalf weken worden hervat. Bij het skiën wordt er aangeraden een brace te gebruiken voor de eerste 2 seizoenen.